Cương Thi (tiếng Anh: Jiang Shi) được biết đến như một xác chết biết đi trong văn hóa dân gian Trung Quốc, cũng giống như ma cà rồng hay zombie ở phương Tây. Theo như truyền thuyết, ban ngày thì Cương Thi nằm trong quan tài hoặc ẩn núp tại những nơi tối tăm như hang động, đến đêm thì đi lại lang thang với hai cánh tay duỗi thẳng về phía trước. Nó giết chết mọi sinh vật sống để hấp thụ khí (cái cốt lõi tạo nên sự sống).
Nguồn gốc
Học giả đời Thanh Kỷ Hiểu Lam đã đề cập trong cuốn sách Duyệt vi thảo đường bút kí (閱微草堂筆記) của mình rằng các nguyên nhân một xác chết hồi sinh có thể xếp vào hai nhóm: một là những người mới chết trở về với cõi dương; hai là những xác chết lâu ngày không phân hủy. Một số nguyên nhân được miêu tả dưới đây:
- Thành phần hóa học trong đất của bãi tha ma không phù hợp cho các sinh vật sống, vì thế không có vi khuẩn để giúp phân hủy xác chết. Tóc và móng của tử thi vẫn tiếp tục phát triển cho thấy không có dấu hiệu rõ ràng của quá trình phân hủy. Theo thời gian, nếu không được xử lý, xác chết sẽ hóa thành một cương thi. (Trên thực tế, phần da thịt của xác chết sẽ teo dần lại và dần để lộ ra phần tóc và móng tay vốn được giấu dưới lớp da thịt, tạo cảm giác tóc và móng tay "đang phát triển").
- Sử dụng ma thuật siêu nhiên giúp cải tử hoàn sinh.
- Chiếm hữu thân xác của kẻ chết (bằng cách nhập hồn).
- Xác chết hấp thụ đủ khí dương và tái sinh.
- Người bị chôn sớm khi còn chưa chết hẳn.[1]
- Người bị một Cương thi làm bị thương và bị nhiễm "virus Cương thi", dần dần theo thời gian thay đổi thành một Cương thi, như đã thấy trong bộ phim Mr. Vampire (Cương Thi tiên sinh).a
- Thân xác con người bị chi phối bởi ba hồn và bảy phách. Học giả đời Thanh Viên Mai trong cuốn sách Tử bất ngữ của mình đã viết rằng "Hồn của một người vốn dĩ tốt nhưngphách của họ là ác, hồn thì khôn ngoan nhưng phách thì dốt nát". Phần hồn rời khỏi xác thịt sau khi chết nhưng phách vẫn còn lại và giành quyền kiểm xoát thân thể, khi đó người chết sẽ trở thành cương thi.
- Khi linh hồn của một người không thể rời khỏi thân xác sau khi chết do chết oan, tự tử, hoặc đơn giản linh hồn đấy chỉ muốn phá phách[2][3].
- Người chết không được chôn cất, kể cả sau khi đám tang đã được cử hành. Xác chết sẽ hồi sinh sau khi bị sét đánh hoặc bị một con mèo đang chửa (hoặc mèo đen trong một số chuyện kể) nhảy qua quan tài.
Phương pháp và công cụ để chống lại Cương thi
- Gương: Lý Thời Trân trong cuốn sách bản thảo cương mục có nói: "Gương là cốt lõi của kim loại lỏng. Bên trong thì sáng bên ngoài tối" (鏡乃金水之精，內明外暗。). Cương thi được cho là sợ phản ảnh của bản thân.
- Cành đào hoặc thanh kiếm gỗ đào: Cuốn Kinh Sở tuế thời ký (荊楚歲時記) nói rằng
- Tiếng gáy của gà trống:
- Lửa: được nêu ra trong sách Tử bất ngữ.
- Hạt táo tàu: Tử bất ngữ nói rằng cần phải "ghim bảy hạt táo tàu lên các huyệt vị trên lưng xác chết" (棗核七枚，釘入屍脊背穴。).
- Móng lừa đen: được đề cập trong cuốn tiểu thuyết giả tưởng Quỷ xuy đăng (鬼吹灯)
- Giấm: được các nhà giám định pháp y ở Đông Phúc Kiến nhắc đến
- Biểu tượng Bát quái
- Gạo nếp, vỏ trấu
- Kinh dịch
- Đậu đỏ
- Chỉ đen
- Chuông nhỏ cầm tay
- Máu của chó đen
- Cái dùi của thợ đá
- Cái rìu
- Cái chổi
